Bir sayfa geri
Karşı devrimci ğüçlerin tepkisini çeken de bu bilinçlenme olgusuydu. Köy Enstitüleri'nin yıkımı başlayıp, Köy Enstitüleri çıkışlı köy öğretmenlerine olmadık baskıların uygulandığı 1946'lı, 1950'lı yıllara gelindiğinde her şeyin bittiği sanılırken, 19 yaşında bir köy öğretmeninin, Mahmut Makal' ın kitabı "Bizim Köy" Türk düşün yaşamına bomba gibi düştü. Köy gerçeği ilk kez tüm çıplaklığı ile ortaya dökülmüştü. Kurucular bunun olacağından hiç şüphe etmemişlerdi. Ve o zamana kadar burunlarının dibindeki köy gerçeğini ğörmeden yazıp çizenler biraz gülünç duruma düştüler.
Ah ne güzel bulursun
Gezsen Anadolu'yu
Dertlerden kurtulursun
Gezsen Anadolu'yu
türünden yazanlarında, ya da "köy çeşmesi başında şen türküler söyleyen obanın şen Zeynep'i" gibi sözler edenlerin ülkenin gerçeklerinden ne denli habersiz oldukları ortaya çıkmıştı. O "şen Zeynep"' in aslında başında bit kaynadığı, ayaklarının çıplak olduğu, sıtmalı dalağının burnuna kadar şişmiş olduğu ortaya dökülüvermişti.

Tüm baskılara, en kirli, en haksız suçlamalara karşı Köy Enstitüleri olayı unutturulamamış, yok edilememişti. Ama iş Makal'ınki gibi bireysel çıkışların artmasıyla da kalmıyacaktı. Baskı arttıkça Köy Enstitüleri eğitimini almış olan köy öğretmenlerinin tepkiside arttı. Önce Köy Öğretmen derneklerini kurdular. Sonra bu dernekler bir federasyonda birleşti. Sonra sendikalaştılar; Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) kuruldu. Bunları kuranların, yönetenlerin, yönlendirenlerin çoğu Köy Enstitüleri çıkışlı öğretmenlerdi. 1960-1970 yılları arasında bu kuruluşlar en etkin sivil toplum örğütleriydi. 1963'de onların yönetiminde 14 bin öğretmen Ankara'da miting yaptı. Bunun sonucunda tutucu bir Milli Eğitim Bakanı istifa etmek zorunda kaldı. 1969'da Ankara'da 40 bin öğretmen yürüdü. O zamana kadar Ankaralıların gördüğü en düzenli, en görkemli yürüyüştü. Yine o günlerde TÖS Ankara'da Devrimci Eğitim şurası'nı topladı. Şuranın sloganı "Devrim için Eğitim" 'di. Tüm bu etkinliklerde öğretmenler kendi sorunlarından çok ülkenin eğitim sorunlarını ele alıyorlar, çözüm önerileri getiriyorlardı. Şurada hazırlanan bu amaçlı raporların bugün bile büyük değeri vardır. Bakanlığın yapamadığını yapmışlardı. 1969'da 109 bin öğretmen boykota gitti. TÖS'ün üye sayısı 72 bine yükselmişti.
Bir sayfa ileri